Selecteer een pagina

In deze serie beschrijven we bekende en onbekende platforms. Op deze manier onderzoeken we praktisch wat platforms eigenlijk zijn, waarin ze overeenkomen en waarin ze verschillen. 

Takeaway.com

Na twee relatief onbekende Nederlandse platforms, beschrijven we in dit derde artikel een bekend platform: Takeaway.com. In Nederland kennen we Takeaway.com vooral van het merk Thuisbezorgd.nl.

Thuisbezorgd is het eerste Nederlandse platform dat restauranthouders verbindt met consumenten. Thuisbezorgd werd begin 2000 opgericht door Jitse Groen. Hoewel ik niemand ken bij Thuisbezorgd, heb ik het sinds de beginjaren gevolgd omdat de oprichter de zoon van mijn baas bij Siennax was. En uiteraard omdat ik ook regelmatig geen zin heb in koken.

Aanvankelijk was Thuisbezorgd.nl een eenvoudige site met de menu’s van een aantal bezorgrestaurants. Een bestelling werd omgezet naar een fax naar het restaurant waarmee de dienstverlening ongeveer rond was. Nog steeds is dit de basis van het concept van Thuisbezorgd.nl. Het platform heeft zich altijd gericht op restaurants die al zijn ingesteld om het bezorgen van maaltijden. In tegenstelling tot platforms als Foodora en Deliveroo, is Thuisbezorgd.nl dus niet verantwoordelijk voor het bezorgwerk.

Het platform als organisatiemodel werd rond 2000 technologisch steeds meer mogelijk, maar was nog geen doel. Het is pas de afgelopen tien jaar dat de wendbaarheid en flexibiliteit gevoeld worden als noodzaak. De vraag is of Thuisbezorgd.nl goed is meegegroeid met die ontwikkelingen in verwachting en technologische mogelijkheden. Het is onomstotelijk een platform in de zin van meerzijdige markt.

Bezorgplatforms zijn veelbesproken als het gaat om flexibilisering van arbeid. Thuisbezorgd is hierin daarin de vriendelijke versie is van Deliveroo met zijn ZZP-bezorgers. Thuisbezorgd.nl laat de bezorging voor het overgrote merendeel over aan de restaurants.

De marges die gevraagd worden per bestelling worden vervloekt door de markt. Met ook als gevolg dat de brancheorganisatie zelf een concurrent start. De vraag is of dat een duurzame reactie is als Thuisbezorgd nationaal en internationaal grote concurrenten overneemt.

Welke partijen worden bij elkaar gebracht door Thuisbezorgd?

Thuisbezorgd.nl is een goed voorbeeld van de meerzijdige markt. Ze bedienen zowel consumenten als restaurants. Voor restaurants was Thuisbezorgd.nl in 2000 interessant omdat het ze online aanwezigheid opleverde. Inmiddels zijn ze wel afhankelijk geworden van het platform, omdat er voor consumenten geen alternatieven zijn die zo’n brede dekking hebben.

Welke producten/diensten worden verhandeld door Thuisbezorgd?

Thuisbezorgd.nl bemiddelt in maaltijden. Consumenten geven een locatie op en een categorie zoals Italiaans of Burgers. Op basis hiervan krijgen ze een selectie van restaurants gepresenteerd die op dat moment geopend zijn en bezorgen op de opgegeven locatie. Of in de presentatie van restaurants complexere algoritmes betrokken zijn is onbekend. In ieder geval kent het platform favoriete restaurants die bovenaan de lijst worden getoond.

Consumenten zijn ook in staat een beoordelen te geven. Deze beoordelingen worden getoond bij de details over het restaurant. Of ze worden gebruikt in het matchingproces is onduidelijk. Thuisbezorgd kiest ervoor om inzichtelijk te laten dat restaurants losse ondernemingen zijn. Hierdoor zijn zaken als reputatie van een restaurant voor Thuisbezorgd.nl minder relevant, omdat het duidelijk is dat het een andere organisatie betreft. Voor bijvoorbeeld Uber zijn de dienstverleners in de perceptie van de consument onderdeel van het hele Uber-concept en is een reputatieprobleem van een chauffeur ook het probleem van het platform.

Hoe brengt Thuisbezorgd het netwerkeffect tot stand?

Het netwerkeffect houdt in dat door één kant van de meerzijdige markt te ontwikkelen, dit de andere kant ook aantrekt. Met het wisselen van de focus op de beide kanten kan het platform evenwichtig ontwikkeld worden en wordt het niet te passeren voor de beide groepen.

Thuisbezorgd speelt heel nadrukkelijk met dit netwerkeffect. In de beginjaren kon Thuisbezorgd.nl gebruikmaken van een net afwijkende motivatie voor restaurants om de dienst te gebruiken, namelijk online aanwezigheid. Rond 2000 was nog niet iedereen vertegenwoordigd met een website. Thuisbezorgd.nl bood restaurants een plek op het internet waar de naam en het menu zichtbaar waren en waar bestellingen geplaatst konden worden. Op deze manier hebben restaurants zich voldoende aangesloten om een aantrekkelijk bestemming te worden voor consumenten.

Vervolgens draait het netwerkeffect zich om en wordt de aantrekkelijkheid voor consumenten een motivatie voor restaurants om zich aan te sluiten. Op deze wijze en met slimme communicatie van het platform, ontwikkelt het platform zich stap voor stap. Aan elke zijde van de markt bijblijven is voor platforms uiteraard ook een technologierace. Om het eigen platform te ontwikkelen, moeten andere (technologie-)platforms bespeeld worden, zoals de zoek- en advertentieplatforms en bij de opkomst van de smartphone de innovatieplatforms die zij met hun app stores met zich meebrachten.

Inmiddels is Thuisgezorgd.nl van een omvang dat het een monopolist genoemd van worden in de markt van bezorgmaaltijden. Internationale dekking wordt bewerkstelligd door het overnemen van concurrenten. Er zijn andere spelers, zoals Deliveroo, maar die bedienen net een ander segment van de markt.

Is er fysiek werk betrokken en hoe wordt dit georganiseerd?

De platformeconomie speelt een belangrijke rol in flexibilisering van werk. Door fysiek werk als een functie aan te sturen wordt werk versplinterd naar kleine “klusjes”. Deze klusjes worden door platforms typisch verspreid onder een groep flexwerkers zonder vaste arbeidsovereenkomst met het platform.

Hoewel maaltijdbezorging een populair voorbeeld is van de flexibilisering door de platformeconomie, is de bezorging niet of nauwelijks een functie van Thuisbezorgd.nl. Waar bijvoorbeeld Delveroo de bezorgers aanstuurt en dus direct verantwoordelijk is voor het platformwerk, stopt Thuisbezorgd.nl nog steeds na het doorgeven van de bestelling. Althans, in 99% van de gevallen. Thuisbezorgd.nl begon met werken met restaurants die typisch al bezorgers in dienst hadden en die constructie is dus nooit veranderd. Deliveroo daarentegen bemiddelt in maaltijden uit een hoger segment van restaurants die niet beschikken over eigen bezorgdiensten.

Wat is het verdienmodel van Thuisbezorgd?

Thuisbezorgd verdient primair met een marge op iedere bestelling. Inmiddels bedraagt die marge ongeveer een achtste van de prijs van de maaltijd. Dit tot groot ongenoegen van restauranthouders, terwijl die het platform al lang niet meer de rug kunnen toekeren.

Daarnaast richt thuisbezorgd zich op omringende diensten. Consumenten kunnen bijvoorbeeld de maaltijd vooraf, online afrekenen in plaats van aan de deur met contant geld. Zo’n dienst was nieuw voor de het lagere segment van de markt, omdat daar de norm was om af te rekenen met de bezorger. Inmiddels is een betaling met iDeal volkomen normaal, maar moet er op Thuisgezorgd.nl nog steeds 25 eurocent voor betaald worden.

Aan de zijde van restaurants is er een heel ecosysteem ontstaan van omringende diensten. Van uitzenddiensten voor bezorgers, via de lease van bezorgscooters tot volledige Thuisbezorgd terminals.

Is het platform gericht op winst, data, betekenis of iets anders?

Waar het in 2000 startte als een nerderige poging van een student om een praktisch probleem in Noord-Holland op te lossen is Thuisbezorgd.nl nu primair gericht op omzet en winst, getuige ook de beursnotering.

Maar oprichter Jitse Groen lijkt zich ook bewust van zijn positie als oligopolist. Hij neemt duidelijk stelling tegen de flexibilisering van het bezorgwerk. Daarmee doet hij het misschien niet voor de “betekenis”, maar het laat hem in ieder geval niet koud.

Bronnen

Deze site gebruikt cookies voor het bijhouden van statistieken. Details zijn beschreven in de Privacyverklaring. meer informatie

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten